سال 1314 ه.ش هیئت وزیران محمره را به خرمشهر تغییر نام داد . سال 1253 ه.ق
در حالی که محمد شاه هرات را محاصره کرده بود .

محمره بندر آزاد تجاری اعلام شد. با این کار عملا از رونق
بصره کاسته می شد والی بغداد با کمک انگلیسی ها که از محاصره هرات ناراحت بودند
به اسم  سرکوب قبایل یاغی مرزنشین محمره را به توپ و تفنگ بست.

حاکم شهر گریخت. شهر سه روز قتل و غارت شد و زنان و کودکان اسیر شدند .
سلطان محمد دوم پادشاه عثمانی در نامه ای به والی بغداد نوشت : محمره جزء ایالات فارس است
و نباید پس از تنبیه قبیله ای یاغی قشون به محمره حمله می کرد فورا محمره را برگردانید و ....

کار به میانجی گری روسیه و انگلیس انجامید و قرارداد ارزروم دوم پس از چهار سال مذاکره منعقد شد
در این قرارداد هر چند میرزا تقی خان امیر نظام نماینده ی ایران در این
معاهده نامه ی مذکور را شاهد حاکمیت ایران بر محمره آورد ولی مجبور شد
 از حاکمیت ایران بر سلیمانیه چشم بپوشد تا محمره حفظ شود

سال 1372 ه. ق این ناصر الدین شاه بود که هرات را به تصرف درآورد
انگلیس به سرعت وارد خارک ، بوشهر و محمره شد فرمانده قشون محافظ شهر گریخت
و شهر را سالم با هجده عرابه توپ برای انگلیسی ها جاگذاشت
این بار با میانجی گری فرانسه معاهده پاریس بسته شد
و ایران این بار هم از افغانستان و هرات چشم پوشی کرد تا محمره همچنان در تیول دولت ایران بماند.

جنگ جهانی دوم شهریور 1320 ، متفقین وارد خاک ایران شدند
خرمشهر به تصرف نیروهای انگلیسی درآمد و
برای تسریع حمل و نقل نظامی شش اسکله در ساحل آن احداث شد
رضا شاه هم که استعفا داده بود از ایران برده شد

شهریور 1324 که آغاز خروج نیروهای متفق از ایران بود
خرمشهر نیز از نیروهای انگلیسی خالی شد.

آبان ماه 1359 ، خرمشهر به تصرف عراق درآمد
صدام حسین پنج روز قبل از آغاز جنگ قرارداد 1975 الجزایر را یک طرفه لغو کرده بود معاهده ای که در آن خط مرزی ایران و عراق در اروند خط القعر رودخانه تعیین شده بود طرفین توافق کرده بودند از آن پس از همه ی دعاوی خود درباره یک دیگر چشم بپوشند.

منبع جغرافیای بی رنگی (ویژه نامه راهیان نور/ سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران)